( به وبلاگ تخصصی مهندسی علوم دامی خوش آمدید)

راز ركوردشكني دانشجويان كشاورزي در مسابقه بيكاري!

 در هر سيستمي، داده‌هاي مناسب، خروجي‌هاي صحيح و منطقي خواهد داشت. يكي از مهم‌ترين عوامل و ورودي‌هاي مؤثر در روند توليد در بخش كشاورزي، نيروي انساني كارآمد است. اين هدف اگرچه به لحاظ كمي در كشور تحقق يافته اما كارآمدي آن مورد ترديد است. عدم هماهنگي و تناسب بين آموزش دانشگاهي و نيازهاي بازار كار، مشكلات عديده‌اي را فراروي دانش‌آموختگان و دست‌اندركاران اين بخش قرار داده است. اين عدم هماهنگي را مي‌توان در موارد زير خلاصه كرد.
ـ اكثر مراكز دانشگاهي فاقد امكانات مناسب براي آموزش كاربردي دانشجويان بوده و بخش خصوصي نيز در اين امر دخالت چنداني ندارد.
ـ اكثر دروس ارائه شده در رشته‌هاي كشاورزي با نياز‌هاي بازار كار و مزرعه هماهنگي نداشته، دانشجو را به سمت حفظ كردن مطالب درسي تا يادگيري نكات كاربردي سوق مي‌دهد بطوريكه در نظر سنجي سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي از 400 صاحب نظر اين بخش، مهمترين دليل بيكاري فارغ التحصيلان نارسايي در آموزش‌هاي كاربردي دانشگاه‌ها ذكر شده است.
ـ اكثر رشته‌هاي كشاورزي گرايش‌هايي عمومي اند تا تخصصي. دانشجوي كشاورزي در طول تحصيل در دانشگاه با تضادها و مطالب متفاوتي مواجه مي‌شود. آموزش تخصصي و تمركز در يك رشته خاص مورد نياز بازار مي‌تواند باعث كاهش بيكاري دانش آموختگان اين بخش شود.

ـ عدم تناسب شديدي بين پذيرش دانشجو و بازار كار در اين بخش وجود دارد. براساس اطلاعات منتشر شده از سوي سازمان مذكور نرخ بيكاري فارغ التحصيلان كشاورزي 24 درصد و 35 هزار نفر (بالاترين نرخ بيكاري در بين دانش آموختگان رشته‌هاي دانشگاهي) است و اين در حالي است كه ساختار نيروي انساني بخش كشاورزي بسيار نامناسب و غير تخصصي بوده و تنها 6/0 درصد از شاغلين اين بخش داراي تحصيلات دانشگاهي اند. ورودي دانشجويان كشاورزي در سال 82ـ81 در بخش دولتي 13000 و در دانشگاه آزاد اسلامي 28000 نفر بوده است. با توجه به ميانگين جذب كارشناس در 25 سال گذشته در بخش‌هاي دولتي و غير دولتي كه سه هزار نفر اعلام شده است، تعداد قابل توجهي از اين افراد بيكار شده كه علاوه بر هدر دادن سرمايه‌هاي ملي باعث وارد آمدن فشار‌هاي روحي و رواني از طرف جامعه و خانواده به فرد مي‌شود.

ـ شيوه پذيرش دانشجو توسط دانشگاه‌هاي دولتي و آزاد فاقد هرگونه بينش و مديريت آينده نگر است. امام صادق (ع) مي‌فرمايند: «كسي كه عملش را بدون بصيرت و دانش انجام دهد مانند كسي است كه در بيراهه سير مي‌كند، هرچه سرعت او بيشتر شود او را از مقصد دورتر مي‌كند». حدود 70 درصد از پذيرفته شدگان را خانم‌ها تشكيل مي‌دهند كه با توجه به شرايط كار در روستا و مزرعه اكثر اين افراد بيكار شده و سرمايه عظيمي از بيت المال از اين طريق هدر خواهد رفت. هزينه يك دانشجوي كشاورزي 8/1 برابر يك دانشجوي پزشكي، 5/2 برابر يك دانشجوي فني و مهندسي و علوم پايه و 7/2 برابر يك دانشجوي علوم انساني و اجتماعي است. اين روند پذيرش در دانشگاه آزاد اسف بارتر است چراكه علاوه بر تعداد بالاي پذيرفته شدگان در اين دانشگاه تركيب جمعيتي رشته‌ها نيز داراي شاخص مناسبي نيست بطوريكه از مجموع 45900 فارغ التحصيل اين دانشگاه طي سال‌هاي 78ـ68 در رشته‌هاي كشاورزي و منابع طبيعي در مقطع كارشناسي، 52 درصد در رشته زراعت فارغ التحصيل شده اند.

ـ دانشجوي راه يافته به دانشگاه در اين رشته‌ها به دليل عدم آشنايي و علاقه به آن، فاقد كارآيي لازم در زمان ورود به بازار كار است. نظر سنجي سازمان مذكور در سال 1382 نشان مي‌دهدكه تنها ده درصد دانشجويان اين رشته‌ها به دليل علاقه به كار در اين بخش، انتخاب رشته كرده و 77 درصد آنها انگيزه اصلي خود را فقط قبولي در دانشگاه ذكر كرده اند. عده زيادي از آنها در زمان ورود به دانشگاه، از اين رشته هيچ گونه شناختي نداشته اند. بر اساس مطالعه اي كه در دانشگاه اصفهان انجام شده است، 72 درصد دانشجويان در زمان انتخاب رشته هيچ گونه شناختي از اين رشته نداشته اند و اين نشان دهنده اين حقيقت است كه هيچ كدام از آنها يا كشاورز و روستايي نبوده و يا به هر نحوي با اين بخش در ارتباط نبوده اند.

چه بايد كرد؟
با توجه به مطالب گفته شده و براي افزايش توان بهره وري علمي دانشجويان و ورود آنها به عرصه كار و حتي كارآفريني توجه به نكات زير ضروري باشد.

ـ آهنگ پذيرش دانشجو بايد در رشته‌هاي كشاورزي با توجه به محيط كار كه مناطق روستايي و مزرعه مي‌باشد، كاهش يافته و بر اساس ضوابط مشخصي انجام شود.

ـ بايد امكانات و تخصص‌هاي لازم در مراكز دانشگاهي گسترش يافته و روحية كار در دانشجويان اين رشته‌ها افزايش يابد تا دانشجو به محض ورود به بازار كار جذب شود.

ـ با توجه به اينكه تنها 6/0 درصد از شاغلين بخش كشاورزي، تحصيلات دانشگاهي دارند، ضرورت انتقال فن آوري‌هاي نو از طريق مراكز ترويجي به كشاورز ضروري است. ترويج تنها حلقه اتصال بين كشاورزي سنتي و مدرن است كه در انحصار بخش دولتي قرار داشته و فاقد كارآيي لازم است. بنابراين خصوصي سازي در اين بخش از طريق ايجاد تسهيلات براي فارغ التحصيلان هر رشته مي‌تواند باعث انتقال فن آوري و كاهش نرخ بيكاري شود.

ـ دولت بايد راه كارهاي قانوني براي حضور كارشناسان و فارغ التحصيلان را در زير بخش‌هاي كشاورزي فراهم كند و يا از طريق ايجاد تسهيلات بانكي قابل دسترس آنها را در متن توليد قرار دهد. حضور تنها 30 درصد از پتانسيل علمي فارغ التحصيلان و كارشناسان كشاورزي در مزارع گندم يكي از عوامل مهم خودكفايي گندم بوده و در صورت استفاده از تمام اين پتانسيل مي‌توان توليد گندم را تا 18 ميليون تن افزايش داد.

علوم دامي ، رشته اي كه براي شهرنشينان خيلي جالب توجه نمي باشد براي كلان شهرهايي همانند تهران علوم انساني نيز چنگي به دل نمي زند واي به حال علوم دامي اما به هر حال از شهرنشينان محصول وخدمات مهندسان علوم دامي و بسياري از افرادي كه در عرصه توليد محصولات دامي تلاش مي كنند بيشترين استفاده را مي برند . رشته مهندسي علوم دامي، يکي از مهمترين رشته هاي کشاورزي است و به منظور تأمين نيروي انساني متخصص و ماهر مورد نياز بخش علوم دامي کشور، در جهت استفاده بهينه از امکانات موجود و بهره گيري از آخرين اطلاعات علمي در زمينه هاي متنوع پرورش دام و طيور و افزايش توليد کمي و کيفي پروتئين حيواني، در مراکز آموزش عالي کشور ايجاد شده است.
1- مهندسي علوم دامي
1-1) تعريف و هدف
علوم دامي مجموعه علوم و فنوني است که در زمينه تغذيه و بهداشت، ژنتيک و اصلاح، فيزيولوژي و مديريت و پرورش حيوانات اهلي و طيور مورد استفاده قرار مي گيرد.
مراکز آموزش عالي کشور در 4 مقطع جداگانه علوم دامي دانشجو مي پذيرند:
الف) کارداني: شامل رشته هاي تکنولوژي توليدات دامي، تکنولوژي پرورش طيور، تکنولوژي پرورش گاو و گاوميش، تکنولوژي پرورش زنبور عسل و تکنولوژي پرورش دام در مرتع.
ب) کارشناسي: شامل رشته هاي مهندسي علوم دامي، مهندسي توليدات دامي، مهندسي پرورش گاو و گاوميش، مهندسي پرورش طيور.
ج) کارشناسي ارشد: شامل رشته هاي تغذيه دام، ژنتيک و اصلاح دام، دکتراي فيزيولوژي دام.
د) دکتراي تخصصي: شامل دکتراي تغذيه دام، دکتراي اصلاح دام، دکتراي فيزيولوژي دام.
تربيت نيرو در مقطعهاي کارداني، کارشناسي، کارشناسي ارشد و دکتراي تخصصي در زمينه هاي مختلف علوم دامي به منظور تأمين نيروي متخصص مورد نياز در واحدهاي دامپروري، سازمانها و نهادهاي تخصصي و برنامه ريزي، مراکز آموزشي در مقطعهاي متوسطه و عالي، محقق و پژوهشگر در بخش کشاورزي و تربيت مجريان، مديران و کارشناسان امور دام در بخشهاي دولتي، تعاوني و خصوصي از جمله هدفهاي اين رشته تحصيلي است.
1-2) اهميت و جايگاه در جامعه
تأمين پروتئين مورد نياز کشور همواره از عمده مشکلات اقتصادي و در عين حال پرهزينه بوده است. در شرايط فعلي نيازهاي غذايي انسان يا از طريق توليدات گياهي تأمين مي گردد و يا از طريق توليدات دامي. توليدات دامي بهترين منبع تأمين پروتئين مورد نياز جوامع بشري است. اهميت اين امر باعث گرديده است که امروزه در کشورهاي پيشرو جهان شاهد پيشرفتهاي شگرف تکنيکي در تأمين منابع پروتئين باشيم. با توجه به موارد فوق نياز و جايگاه رشته علوم دامي در جامعه مشخص مي گردد.

صنعت و بازار كار

تواناييهاي لازم براي داوطلبان اين رشته و ادامه تحصيل در آن
داوطلب بايد از روحيه کار در محيطهاي کشاورزي و روستايي، کار در کنار حيوانات و گياهان و همچنين از قدرت جسمي لازم، برخوردار باشد و در درسهاي علوم پايه مخصوصاً زيست شناسي قوي باشد.
تواناييهاي فارغ التحصيلان
دانش آموختگان رشته علوم دامي در مقطعهاي تحصيلي مختلف، مي توانند در موارد مختلف، ايفاي وظيفه کنند که به طور مختصر به شرح زير است:
الف) کارداني:
- اداره امور واحدهاي پرورش دام، طيور و زنبور عسل.
- کمک به کارشناسان در تدوين و اجراي برنامه هاي مديريت پرورشي، بهداشت، تغذيه، اصلاح، توليد مثل و ...، دام و طيور.
- همکاري در اجراي طرحها و استفاده بهينه از امکانات موجود.
ب: کارشناسي:
- مديريت واحدهاي توليدي دولتي، تعاوني و خصوصي دامپروري.
- کارشناسي مختصص برنامه ريزي در زمينه هاي مختلف علوم دامي در سازمانهايي چون وزارت کشاورزي، جهادسازندگي و غيره.
- تدريس در هنرستانهاي کشاورزي و کارشناسي امور آموزشي و تحقيقاتي در مراکز آموزش عالي، تحقيقاتي و مشاوره اي.
ج) کارشناسي ارشد
- تدريس درسهاي علوم دامي در آموزشکده ها و دانشکده هاي کشاورزي.
- تحقيق در زمينه هاي مختلف امور دام و طيور.
- برنامه ريزي و هدايت امور اجرايي و تخصصي در زمينه هاي مختلف علوم دامي.
د) دکتراي تخصصي:
- تدريس و پژوهش در مراکز آموزش عالي و پژوهشي کشور - قبول مسووليتهاي مهم اجرايي و مشاوره اي در امر برنامه ريزي، انتقال فن آوري و افزايش توان توليدي بخش علوم دامي کشور.
- کمک در توسعه مرزهاي دانش و فنون پيشرفته در رشته هاي مختلف علوم دامي.

دوستان وعلاقه مندان به رشته علوم دامی می توانند

مقالات علمی خود را به ما ارسال کنند تا با درج

نامشان  در وبلاگ گذاشته شود 

(تغذیه-اطلاح نژاد-ژنتیک-فیزیولوژی و...)